Menü

Festivalde Caz

İstanbul Festivali özellikle son yıllarda caz müziğine ilgisi hangi şiddette olursa olsun, hemen tFüm sanatseverleri leylekleri bekleyen çocuklarınkine benzeyen heyecanlar içinde bırakıyor. Ülkemizin en yaşlı, en zengin, en deneyimli sanat etkinliği olan şenliği düzenleyen İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı yöneticileri caz bölümünü zaman zaman başlıbaşına bir caz festivali ölçeğinde gerçekleştiriyorlar.

İstanbul Festivali seçkinci bir şenlik. En ünlü, en usta, en iyi… Ölçütleri genellikle çok yukarıda. Bu da şenliğin genel düzeyi açısından olumlu bir yaklaşım. Yurtdışında bile kolay rastlanamayacak, rastlanılsa bile konserlerine bilet bulmanın çok güç olduğu pek çok müzisyeni birarada dinleme fırsatını her yıl İstanbullu sanatseverlerin ayağına getiren festival bu açıdan da çok önemli bir işlev yüklenmiş durumda.

Ancak en iyi, en usta, en ünlü ölçütü zaman zaman şenliği önceden açıkladığı programın aksamasına yolaçıyor. Çünkü en iyi, en usta ve en ünlüler genellikle en yaşlı, dolayısıyla da en az çalışabilir durumda olabiliyorlar. Geçmiş yıllarda rahatsızlıkları, giderek kaçınılmaz doğa yasaları yüzünden gelemeyen sanatçılar Festival yöneticilerine güç anlar yaşatmışlardı.

Dizzy Gillespie

Bu yıl da Dizzy Gillespie’nin rahatsızlığı herkesi olduğu gibi Festival yönetimini de üzdü. Festivale, ilk kez 1989’da konuk olan Gillespie, şenliğin ölçütlerine tam anlamıyla uysa da onu en yaşlılardan saymak haksızlık olur. Gillespie şenliğe mutlaka ikinci kez katılacak.

Wynton Marsalis

6-2Bu ölçütü zaman zaman delen müzisyenler de oluyor. En iyi, en usta, en ünlü ama çok genç: Wynton Marsalis. Sonunda İstanbul’da. Marsalis son on yılın en çok konuşulan caz müzisyenlerinden biri. Otuz yaşını yeni bitirdi ama tam on yıldır çok ünlü, çok usta. En iyi olup olmadığına ise dinleyenler karar versinler. En iyisi budur. Marsalis için ne söylense yerini bulur, boşa gitmez. Ama onun çok önemli bir özelliği genellikle az söylenir: Marsalis günümüzün en genç ve en önemli caz tarihçisidir. Işıltılı trompetini caz tarihinin kuytuluklarına çevirir, aydınlatır, baş döndürücü tekniğini ve günümüzün en gelişmiş kayıt tekniklerini kullanarak günümüz dinleyicisinin önüne koyar. Zaman zaman trompet için yazılı repertuarı da yorumlayan Marsalis’in bu alandaki başarısı nedense çok fazla öne çıkarılır. Oysa onun tekniğinde bir müzisyen için hiç de olağanüstülük yoktur bunda.

Wynton Marsalis son on yılda caz müziğine yeniden yönelen aydınca ilginin başlıca sorumlularmdandır. Caz sanatına en fazla saygı duyan, duyulması için de en fazla çaba gösteren müzisyenlerin başında gelir.

Gerry Mulligan

7Gerry Mulligan, İstanbul Festivali’ne gelmesi en fazla geciken en ünlülerden. Mulligan caz tarihinde kendi sayfasını kendisi yazmış bir müzisyendir. Bu müziğin kazandığı saygınlıktaki önemli payının yanısıra, ilk akla gelen solo çalgılarından biri sayılması güç olan bariton saksofona kazandırdığı kategorik konumla da öne çıkan Mulligan, cazda bazı çok önemli tavırların alınmasında başrol oynamıştır. “Cool” akımının başlıca sorumlularından olan, giderek bunu yaşama biçimi olarak da öne süren Mulligan piyanosuz Dörtlüler kurmak gibi sivrilikleri ile de bilinir. Mulligan başlıca zaaflarından biri olan Big Band’ler için de çok şey yapmıştır. Bunların en ünlüleri için müzik yazmış, düzenleme yapmış, kendi Big Band’lerini kurmuş, yönetmiştir. Klasik repertuarı ziyaretleri ile de bilinen Mulligan yaşayan başlıca caz portrelerindendir. En iyi, en usta, en ünlü.

Jim Hail – John McLaughlin

Geçen yıl Joe Pass, bu yıl Jim Hall. İstanbul Festivali her zaman en az bir büyük gitarcı bulundurur. Jim Hall. Bir daha yazıyorum; Jim Hall. AKM’de tek konser. Ne yapılmalı edilmeli, bilet bulunup gidilmeli. Bu yapılamadığı takdirde plağı, CD’si, kaseti nesi varsa edinilmeli. Bu dünyadan Jim Hail dinlenilmeden gidilmemelidir. Hall (1930) gitarcılar gitarcısı. Tek çalgıda cazın bütün sesi. En az bir gitarcı demiştim, bu yıl diğer gitarcı John McLaughlin. Bir kez daha İstanbul’da. Bu yanlış saymıyorsam üçüncü gelişi olacak. Büyük John McLaughlin süzüle süzüle geliyor. Her gelişi, her çaldığı, her bastığı. John McLaughlin caz gitarında gelinen yerde büyük pay sahibi.

Modern Caz Dörtlüsü

Kısaca M.J.Q. Modern Caz Dörtlüsü. Tümüyle kendilerine özgü bir müzik anlayışının bir araya getirdiği bu çok seçkin müzisyenler artık sadece festivaller için biraraya geliyorlar. Bu İstanbul’a ikinci gelişleri. Terbiyeli kulaklar için terbiyeli bir müzik.

Büyük ustalardan bir zamanların en çok tartışılmış yaklaşımı. Geçen sefer kaçıranlar için son fırsat olabilir.

Smietana Caz Topluluğu

Bu yıl Festival’de ilk kez eski Doğu Bloku’ndan da bir topluluk var. Polonyalı Smietana Caz Topluluğu. Sekizli, gelişmiş Polonya cazının yetkin bir temsilcisi.

(Alıntıdır. Bkz. https://www.tozlumagazin.net/shop/urun/tiyatro-dergisinin-1992-tarihli-17-sayisi/)

19.07.2019 17:38

Kategoriler:   Bayat Haber

Yorumlar