Menü

Sabahattin Kudret Aksal

Şair ve tiyatro yazarı (İstanbul 1920). Asıl ününü şiir alanında yapan, fakat hikaye ve özellikle tiyatro alanında da başarılı eserler veren Sabahattin Kudret Aksal Milli Savunma Bakanlığı memurlarından Sadettin Bey’in oğludur.



Işık lisesi’ni bitirdikten (1937) sonra, bir yıl İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde okudu; Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümüne geçerek yükseköğrenimini burada tamamladı (1943). İstiklal, Işık, Boğaziçi liselerinde felsefe öğretmenliği (1943-1948), Çalışma Bakanlığı’nda iş müfettişliği (1949-1951) yaptı. 1951’de İstanbul Belediyesi’nde müfettiş olarak görev aldı. Belediye Konservatuvarı müdürlüğü (1959-1960), Şehir Tiyatroları müdürlüğü (1961), Belediye yazı işleri müdürlüğünde bulundu. Bugün Belediye Konservatuvarı’nda öğretmenlik görevini sürdürmektedir.

Sabahattin Kudret Aksal’ın ilk yayımlanan şiiri, 1938’de Varlık dergisinde çıkan Biri var adlı şiiridir. Bu tarihten 1944’e kadar Varlık, Oluş, İnsan gibi dergilerde çıkan şiirlerinin toplandığı Şarkılı kahve’de; yalnızlık, can sıkıntısı, avarelik, barış özlemi, yolculuk isteği gibi konular, memur, tezgahtar, işçi kız gibi küçük insanların serüvenleriyle birleştirilmiştir. Şehir görüntülerini geniş ölçüde yansıtan bu şiirler arasında özellikle 3’er mısralık küçük şiirler dikkati çeker. Bir anlık duyguları, küçük mutlulukları tespit eden bu tür şiirler yeni imgelerle zenginleşerek sanatçının son çalışmaları arasında da yer almıştır.



Şarkılı kahve’den sonra yayımlanan Günışığı’nda yoksul işçi aileleri, savaş yıkımları, Anadolu’yla ilgili gözlemler, şiir temalarını zenginleştirir. Daha sonraki şiirlerde zaman zaman uzun soluklu çalışmalar halinde tabiat soyutlanarak kişisel buluşlarla adeta yeniden kurulur; evren ve insan, zaman, yaşamın anlamı, duygu ile aklın sınırları, uygarlıkların gelişimi v.b. gibi konular işlenir. Sıfatlara çok az yer veren, tabiat varlıklarının adlarıyle genişleyen bir anlatım içinde ilkel sanatların yöneldiği arketipler ele alınır.

Hikayelerini toplayan kitaplarından Gazoz ağacı ile Sait faik Hikaye Armağanı’nı (1954), Yaralı hayvan ile 1957 Türk Dil Kurumu Sanat Armağanı’nı alan Sabahattin Kudret, bu türdeki eserlerinde şiir kaynağına dayanan bir anlatımla şehir çevresindeki küçük insanların yaşantılarını konu edindi.

Tiyatro eserlerinde genellikle aile üyeleri arasındaki içtenlikten uzak, bencilliğe dayanan ilişkileri ele aldı. Sanatçıya 1966’da Ankara Sanatseverler Derneği’nin En iyi Tiyatro Yazarı Armağanı’nı kazandıran Kahvede şenlik var, yeni tanışan bir çiftin evliliği nasıl bir çıkar anlaşması olarak ele aldıklarını gösterir. Tersine dönen şemsiye, evli bir erkeğin ailesi dışındaki bir kadınla olan geçici ilişkisini; Bir odada üç ayna, ailede özgürlüklerin sınırlanmasından doğan samimiyetsizlik ve huzursuzlukları; Evin üstündeki bulut, aile üyelerinin gerçekleşmemiş özlemlerinin eve gelen bir misafir karşısında patlak verişini; Şakacı, ataerkil aile düzeninde babanın otoritesi ortadan kalkınca üyeleri arasındaki bağların çözülüşünü işler.

 (Alıntıdır. Bkz. http://www.tozlumagazin.net/shop/urun/turkiye-1923-1973-ansiklopedi-grubu)

11.10.2020 19:25

Kategoriler:   Kim Bunlar

Yorumlar