Menü

Turgut Cansever

Mimar (Antalya 1922). Galatasaray Lisesi’ni, Güzel Sanatlar Akademisi’ni bitirdi (1946); aynı yıl akademinin Mimarlık bölümünde öğretim üyesi olarak göreve başladı (1946-1952). Askerliğini yaptıktan sonra üç yıl serbest mimar olarak çalıştı (1954-1957). 1957’de İstanbul Belediyesi’nde planlama uzmanlığına getirildi. 1964’e kadar süren bu görevi sırasında bir yıl Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yaptı (1959-1960), sonra yine serbest mimar olarak çalışmağa başladı.

Çok yönlü bir mimar olarak bilinen Turgut Cansever’in uğraşı alanı mimarlıktan şehir planlamasına, mobilya çiziminden sanat tarihi ve sanat eleştirmenliğine kadar uzanır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde hazırladığı Selçuk-Osmanlı mimarisinde sütun başlıkları (1949) teziyle doktor, Bugünün mimarlığının temel meseleleri (1964) adlı çalışmasıyle doçent olan Cansever, tarihi değerlerle ilişkisini hiç bir zaman koparmamış, eski çalışmaların bugünün koşullarıyle bağdaştırılmasına ve en sağlıklı biçimde değerlendirilmesine büyük bir önem vermiştir. Mimarinin geleneksel deney ve sonuçlarını yeniden değerlendirerek bugüne getirmeğe çalıştığı, Ankara Türk Tarih Kurumu binası, Büyükada Anadolu kulübü otel binası ve öbür yapılarında apaçık görülür. Yeni yorumlamalara olanak tanıyan bu yapılarının yanı sıra, onarım çalışmalarında, özellikle Çengelköy’deki Sadullahpaşa Yalısı (1949), Salacak’ta Çürüksulu Ahmetpaşa Yalısı (1969-1971) ve Bodrum’da Salihefendi Konağının (Ahmet Ertegün Evi) 119731 onarımında, tarihten bu yana var olanı bugünün koşullan içinde yeniden değerlendirmek çabası ağır basar. Hemen hemen aynı nitelikteki bir başka çalışması da, Adana’nın Kadirli ilçesine bağlı, bir Geç Hitit devri yerleşmesi olan Karatepe’deki tarihî buluntuların yerinde değerlendirilmesini amaçlayan Açıkhava Müzesi binası’dır. Turgut Cansever bu uygulamasında, bulunan hitit kalıntılarının korunması, değerlendirilmesi ve belirlenmesi amacına yönelirken, kalıntıların ölçü, yön, seviye gibi bütün temel özelliklerine de bağlı kalmıştır. Bu örnek çalışma, açıkhava müzeciliği açısından yurdumuzda ilk olumlu denemelerden biri olarak nitelendirilebilir.

Turgut Cansever’in bugün yarım bırakılmış olan Beyazıt Meydanı projesinde çıkış noktası, sosyal merkez-cami-külliye bütününün ve bunlarla insan ilişkilerinin belirleyici etken olarak kabul edilmesidir. İstanbul Belediyesi’ndeki planlama uzmanlığı süresince şehir sorunlarına el atan Cansever, bilimsel planlama yollarını araştırdı, şehir-bölge ilişkilerini düzenlemeğe dönük bölge planlama çalışmalarına katılarak düzensiz şehirleşmeden ileri gelen kültür ve doğa tahribatının durdurulması ve en etkili koruma tedbirlerinin alınmasına çalıştı. 1964 -1968 yıllarında yaptığı iki apartman grubuyle, teknoloji olanaklarından (standardizasyon-prefabrikasyon) yararlanarak konut sorununu çözümlemeğe yöneldi ve bu çalışmalarını, bir toplum ve eğitim merkezi olarak planlanan Terakki Vakfı Eğitim tesisleri’nde de sürdürdü. 1972-1973 yıllarında hazırladığı Bodrum Demir Tatil Köyü projesi’nde de yine tarihi değerleri koruma, doğa-yapı ilişkisi, yerleşmede yapılar arası hiyerarşinin düzenlenmesi gibi sorunları ele aldı.

(Alıntıdır. Bkz. http://www.tozlumagazin.net/shop/urun/turkiye-1923-1973-ansiklopedi-grubu)

07.09.2015 12:55

Kategoriler:   Kim Bunlar

Yorumlar